Door de jaren heen is de haven van Rotterdam steeds meer naar (en ín)
de zee opgeschoven. Met de vrijkomende havens heeft Rotterdam 'goud'
in handen. Want wie wil er nu níet aan of vlakbij het water wonen?
Begin tachtiger jaren van de vorige eeuw werd dit onderkend en werd het
project 'Het Nieuwe Rotterdam (HNR)' gestart. Resultaten van die aanpak
zijn o.a. de brug 'De Zwaan', de vestiging van een hotel - New York - in het
al jaren leegstaande kantoor van de Holland Amerika Lijn, überhaupt de
hele ontwikkeling van de Kop van Zuid, de bebouwing van de Müllerpier en
de Lloydpier en dus óók de plannen met de Kaap.
Om de ontwikkeling van het 'oude' havengebied goed aan te pakken, werd
rond de eeuwwisseling (door het Havenbedrijf en het Ontwikkelingsbedrijf)
'Stadshavens Rotterdam' opgericht. De eerste directeur was Fred de Ruiter,
daarvóór algemeen directeur van de dienst Stedenbouw & Volkshuisvesting,
zodat kwaliteit verzekerd was.
Stadshavens richt zich op twee doelstellingen:
- versterken van de economische structuur van de mainport Rotterdam;
- verbeteren van het woonklimaat in de Rotterdamse regio.
Beide doelstellingen kunnen soms natuurlijk best wel eens met elkaar op
gespannen voet staan. Het totale gebied omvat 1.600 ha. De bedoeling is dat
dit gebied in de komende 20 á 40 jaar geheel tot ontwikkeling gebracht zal
worden en dat ook nog eens met een ambitieus programma.
Dat ambitieuze programma is neergelegd in het 'Uitvoeringsprogramma 2007-
2010' en is, gedateerd april 2007, tot stand gekomen onder verantwoording
van de gemeente Rotterdam en het Havenbedijf Rotterdam NV, met mede-
werking van de DCMR, de Milieudienst Rijnmond.
Het gaat dus om dít gebied:

dus ínclusief Katendrecht en ínclusief de beide havens, de Maashaven en Rijnhaven.
Inderdaad, een ambitieus programma. Want niet alleen worden de huidige ligplaatsen voor
de binnenvaart veplaatst naar de Dokhaven en de Heysehaven (waardoor het eindelijk
mogelijk is om het brugje tussen Katendrecht en de Kop van Zuid aan te leggen), maar er
staat ook: "Tegelijkertijd wordt het waterkern van de Rijnhaven betrokken bij de stedelijke
transformatie door middel van projecten voor drijvend wonen en/of partiële dempingen met
een grachtenstructuur. Gegeven het segment van de woningmarkt waarop wordt gemikt
(woningen voor midden- en hogere inkomens), zal de toevoeging van een aanzienlijk aantal
woningen een flinke groei betekenen van de koopkracht in het gebied. Dat betekent op zijn
beurt een belangrijke financiële impuls voor het draagvlak van de voorzieningen in de
omliggende oude stadswijken". Zie hier een van de vele voorbeelden op het gebied van een
waterwoning.
En de bevestiging voor deze tekst lijkt gevonden te kunnen worden in de volgende plattegrond:

want daar is, weliswaar met goede ogen of een vergrootglas, duidelijk te zien dat er vanaf de
Posthumalaan tot aan het nieuwe (nog aan te leggen) brugje een bebouwde strook dwars door de Rijnhaven loopt. En op/bij die bebouwde srtook komt Het Scharnier - House of Design: winkels op het gebied van design, lifestyle en living, restaurants, bars en café's, kantoren en terrasappartementen. Het bouwsel sluit aan op het European China Centre en Katendrecht. De planning is dat eind 2010 met de bouw begonnen wordt en dat het omstreeks 2014 gereed is.
En op 9 april 2009 kwamen de plannen naar buiten: click hier. Anders dan in de Maashaven
zal hier minder met woningen, maar met andersoortige toepassingen gewerkt worden: een
podium, een openluchtzwembad of een jachthaven - meer publiekstrekkers, dus. Op 6 juli
2009 vertelde de dS+V expert stedenbouw John Westrik dat het allemaal, net zoals bij de
Maashaven, plánnen zijn en dus nog niet definitief, maar wel concrete plannen. In die zin dat
als vaststaand moet worden aangenomen dát de Maas- en Rijnhaven een spannende meta-
morfose tegemoet gaan. Dát kan alléén op Zuid!
Dat het Rotterdam ernst is om iets met de vroegere havens van de stad te doen bleek ook nog eens op 8 oktober 2009, toen het Rotterdam Climate Initiative het drijvende paviljoen in de Rijnhaven introduceerde. Dit eerste Rotterdamse voorbeeld van drijvend bouwen ios sinds 2 november 2009 zichtbaar (omdat de eerste EPS-blokken van het drijflichaam voor het paviljoen nu in het water liggen) en zal in mei 2010 worden opgeleverd. Zie in algemene zin ook de duurzaam bouwen pagina van het Initiative. Click hier voor de pagina hierover op de site van de gemeente. Op 14 oktober 2009 was er een speciale informatiebijeenkomst voor de omwonenden en bedrijven rondom de Rijnhaven georganiseerd. Onder leiding van de projectleider 'drijvend paviljoen' en ondersteund door de architect en een vertegenwoordiger van de bouwer werd aan de hand van diverse maquettes op individuele basis uitgelegd wat de plannen waren. Het paviljoen bestaat uit drie drijvende doorzichtige bollen van 10 tot 12 meter hoog, op een vloeroppervlakte van 25 bij 46 meter. Er komt een expositie- en informatiecentrum en is geschikt voor 150 bezoekers (en incidenteel tot maximaal 500 bezoekers). Bijzonder is dat het tegelijkertijd wordt geopend met de Expo 2010 in Shanghai. Het paviljoen zal een aantal jaren op tijdelijke basis in de Rijnhaven liggen en dan naar een andere locatie versleept worden. Desgevraagd werd door de projectleider gezegd dat inderdaad bekeken wordt of er te zijner tijd een speciale ontvangst voor de bewoners van Katendrecht kan komen (ook al is er geen ingang aan 'onze' kant). TV Rijnmond heeft een filmpje. En tijdens de opening van de RDM campus op 29 oktober 2009 werd ten overstaan van minister Cramer en wethouder Vervat nog maar eens (her)bevestigd dat er tot 2040 zo'n 13.000 klimaatbestendige woningen in de Stadshavens worden gebouwd, waarvan ca. 1.200 op het water. Overigens maakte de minister die dag bekend dat het kabinet 31 miljoen euro gaat investeren in de herontwikkeling van de Rotterdamse Stadshavens. Daarvan komt ook een deel aan het Rondje Rijnhaven ten goede. En op 21 mei 2010 werd het paviljoen naar de definitieve plek verscheept. De opening vond plaats op 24 juni 2010. De deelgemeente heeft beloofd dat in september, maar uiterlijk in het najaar van 2010 een presentatie op Katendrecht over de plannen voor de Maas- en Rijnhaven vanuit Stadshavens gehouden zal worden.